Tehran son pəncərəni də bağlayır: İran dünyadan "kəsilir"

İran hakimiyyəti ölkəni qlobal internetdən faktiki olaraq ayırmağa hazırlaşır və bu məqsədlə tam nəzarət olunan qapalı daxili şəbəkənin tətbiqini sürətləndirir.

AJMEDİA.NEWS xəbər verir ki, artıq ölkə ərazisində yalnız rəsmi icazə verilmiş resurslardan ibarət “ağ siyahı” rejimi genişləndirilib.

Məlumata görə, “ağ siyahı”ya daxili axtarış sistemləri, xəritə və naviqasiya xidmətləri, messencerlər, eləcə də yalnız senzordan keçmiş videoların yayımlandığı yerli videoplatformalar daxildir. Qlobal internetə çıxış isə mərhələli şəkildə məhdudlaşdırılır və alternativ bağlantı imkanları bağlanır.

İranlı rəqəmsal hüquqlar üzrə ekspert Əmir Rəşidi bildirir ki, formalaşdırılan bu “skelet internet” tam şəkildə dövlətin nəzarətindədir və xarici dünya ilə real bağlantısı yoxdur. Onun sözlərinə görə, bu model hətta Çin təcrübəsindən də sərtdir: Çin qlobal internetə filtrli çıxış saxladığı halda, İran tam informasiya izolyasiyasına üstünlük verir.

Hazırda məhdudiyyətləri qismən aşmaq yalnız peyk rabitəsi hesabına mümkündür. Xüsusilə Starlink üzərindən bağlantı İran daxilində qlobal şəbəkəyə açılan son kanallardan biri kimi qiymətləndirilir.

Qeyd edək ki, İran hakimiyyəti yanvarın 8-də ölkə üzrə internetin kütləvi şəkildə kəsilməsi qərarını milli valyutanın kəskin dəyər itirməsi fonunda baş verən genişmiqyaslı etiraz aksiyalarından sonra qəbul edib.